Twee getrouwde personen die het eens zijn over de voorwaarden van hun scheiding hoeven niet meer voor de rechter te verschijnen. Sinds de hervorming van 2017 is de scheiding op basis van wederzijds goedvinden gebaseerd op een overeenkomst die door de advocaten is opgesteld en bij een notaris is geregistreerd. Deze procedure vertegenwoordigt tegenwoordig de meerderheid van de scheidingen die in Frankrijk worden uitgesproken.
Scheidingsovereenkomst: het document dat het vonnis vervangt
Voor 2017 ging elke scheiding via een rechtbank. De rechter voor familiezaken beoordeelde de overeenkomst, stelde vragen aan de echtgenoten en keurde (of weigerde) de overeenkomst goed. Dit juridische filter is verwijderd voor wederzijds goedvinden, behalve wanneer een minderjarig kind vraagt om gehoord te worden.
Ook interessant : Ontdek hoe technologie de wervingsprocessen in de hotelindustrie revolutioneert
Tegenwoordig is het de scheidingsovereenkomst die de juridische kracht van de scheiding draagt. Dit document, gezamenlijk opgesteld door beide advocaten, legt elk punt vast: verdeling van de bezittingen, lot van de woning, eventuele compensatie, afspraken over de voogdij van de kinderen, alimentatie.
Concreet, als u een gemeenschappelijk appartement bezit en een van de echtgenoten het behoudt, specificeert de overeenkomst de te betalen som aan de andere, de voorwaarden voor de overdracht van de hypotheek en de betalingsplanning. Niets wordt aan het toeval overgelaten. Een vergetelheid of een vage formulering kan de registratie bij de notaris blokkeren, of zelfs jaren later een geschil veroorzaken.
Verder lezen : Ontdek de belangrijkste druktechnieken om uw kleding te personaliseren
Begrijpen de stappen van een amicabele scheiding maakt het mogelijk de impact van deze overeenkomst in de procedure te begrijpen: het is deze overeenkomst, en niet een rechterlijke beslissing, die het leven daarna organiseert.
Verschillende rollen van de twee advocaten in een amicabele scheiding
Waarom zijn er verplicht twee advocaten nodig, één per echtgenoot, terwijl het paar het eens is? Het antwoord ligt in de bescherming van de belangen van elk individu.
Een enkele advocaat zou, zelfs onbedoeld, de beter geïnformeerde of financieel beter geplaatste partij kunnen bevoordelen. Elke echtgenoot moet zijn eigen advies hebben, dat controleert of de overeenkomst zijn rechten respecteert. De advocaat van de een onderhandelt niet tegen de ander: hij zorgt ervoor dat zijn cliënt elke clausule begrijpt en de gevolgen op lange termijn accepteert.
Wat elke advocaat concreet doet
Hij verzamelt de financiële documenten van zijn cliënt (bankafschriften, loonstroken, vastgoedtaxaties). Hij berekent de compensatie als een van de echtgenoten een economische ongelijkheid ondervindt als gevolg van de breuk. Hij stelt zijn deel van de overeenkomst op en wisselt vervolgens informatie uit met de advocaat van de tegenpartij om de voorwaarden aan te passen.
Dit parallelle werk duurt meestal enkele weken. De echtgenoten hoeven elkaar niet in een kantoor te ontmoeten om face-to-face te onderhandelen. Iedereen communiceert zijn verzoeken via zijn advocaat, wat een rustige sfeer behoudt.
Bedenktermijn en notariële registratie: twee vaak verkeerd begrepen waarborgen
Zodra de overeenkomst is afgerond, ontvangt elke echtgenoot deze per aangetekende brief. Een bedenktermijn van vijftien dagen begint dan te lopen. Gedurende deze periode is er geen handtekening mogelijk. Deze termijn is geen administratieve formaliteit: het garandeert dat geen van de echtgenoten onder druk of in haast tekent.
Na deze termijn ondertekenen beide echtgenoten en hun respectieve advocaten de overeenkomst. Het document wordt vervolgens naar een notaris gestuurd, die zeven dagen de tijd heeft om te controleren of aan de formele vereisten is voldaan en het in zijn minuten te registreren. Het is deze registratie bij de notaris die de uitvoerende kracht aan de scheiding geeft.
Wat de notaris controleert (en niet controleert)
De notaris controleert de vorm: aanwezigheid van verplichte vermeldingen, naleving van de bedenktijd, conforme handtekeningen. Hij beoordeelt de inhoud van de overeenkomst niet. Als de compensatie ongelijk lijkt of als de verdeling van de bezittingen oneerlijk lijkt, heeft de notaris niet de bevoegdheid om de registratie om deze reden te weigeren.
Deze onderscheiding verrast veel koppels. De controle van de balans ligt volledig bij de advocaten. Vandaar het belang van een betrokken adviseur en geen eenvoudige formulierenschrijver.
Werkelijke kosten van een scheiding op basis van wederzijds goedvinden
De honoraria variëren afhankelijk van de kantoren, de complexiteit van het vermogen en de regio. Hier zijn de uitgavenposten die u kunt verwachten:
- Honoraria van de advocaat: elke echtgenoot betaalt zijn eigen advocaat. De tarieven variëren van enkele honderden tot duizenden euro’s, afhankelijk van de complexiteit van het dossier (onroerend goed, bedrijf, expatriatie).
- Notariskosten: de registratie van de overeenkomst genereert een vaste kost, waaraan eventuele deelrechten worden toegevoegd als het paar gemeenschappelijke bezittingen heeft om te verdelen.
- Deelbelasting: deze belasting wordt geheven op de netto waarde van het gedeelde vermogen. Het tarief is de afgelopen jaren verlaagd, maar blijft een post die soms wordt onderschat wanneer het paar een onroerend goed bezit.
Het vergelijken van offertes van verschillende advocaten blijft de meest nuttige reflex. De prijsverschillen voor een eenvoudig dossier (geen onroerend goed, geen kinderen) kunnen variëren van het enkele tot het driedubbele.
Minderjarige kinderen: de enige situatie die de rechter kan terugbrengen
De scheiding op basis van wederzijds goedvinden verloopt zonder rechter, behalve in één specifieke situatie. Als een minderjarig kind, dat in staat is tot onderscheid, vraagt om door een rechter voor familiezaken te worden gehoord, kan de amicabele procedure zonder rechter niet doorgaan. Het dossier verschuift dan naar een gerechtelijke procedure van wederzijds goedvinden, die langer duurt maar nog steeds is gebaseerd op de overeenkomst van de ouders.
In de praktijk komt deze situatie zelden voor. De advocaten informeren de ouders over deze mogelijkheid vanaf het begin van de procedure. Wanneer het kind deze aanvraag niet indient, regelt de overeenkomst de woonplaats, het recht op bezoek en de alimentatie precies zoals een vonnis dat zou doen.
De amicabele scheiding werkt omdat deze is gebaseerd op een oprechte overeenkomst, gecontroleerd door twee onafhankelijke advocaten en beveiligd door een notariële registratie. De kwaliteit van de overeenkomst bepaalt de rust van de jaren die volgen, veel meer dan de snelheid van de procedure.